Wypowiedzenie z powodu samego podejrzenia – prawdziwe wyzwanie dla pracodawców w Niemczech!

W Niemczech pracodawca może wypowiedzieć umowę o pracę na podstawie samego podejrzenia poważnego naruszenia umowy.

Nie może to być jednak podejrzenie wnikające tylko z zasłyszanych informacji, pochodzących od osób relacjonujących wypowiedzi innych świadków. Zwolnienie z pracy oparte wyłącznie na podejrzeniu (tzw. Verdachtskündigung) nie może być w Niemczech oparte jedynie na pozasądowych zeznaniach świadków, które są sporne, jeżeli brak jest innych bezspornych, obiektywnych poszlak. Tym bardziej dotyczy to sytuacji, w których zarzut opiera się jedynie na zeznaniach świadków ze słyszenia.

Podejrzenie poważnego naruszenia obowiązków stanowi w Niemczech samodzielną podstawę wypowiedzenia. Podejrzenie to może (również) uzasadniać zwykłe wypowiedzenie z przyczyn leżących w osobie pracownika. Utrata niezbędnej dla stosunku pracy wiarygodności, spowodowana samym podejrzeniem, może bowiem stanowić brak predyspozycji pracownika do dalszego zatrudnienia.

Możliwe jest również w Niemczech wypowiedzenie natychmiastowe z powodu podejrzenia. Jest ono dopuszczalne, gdy istnieją silne poszlaki oparte na obiektywnych faktach, wskazujące na poważne naruszenie obowiązków umownych, które są zdolne zniszczyć zaufanie niezbędne do kontynuowania stosunku pracy u rozsądnego pracodawcy. Brak zaufania stanowi wadę co do przydatności pracownika do pracy u danego pracodawcy.

Pod tymi samymi – surowymi – warunkami możliwe jest również zwykłe wypowiedzenie z powodu podejrzenia; samo podejrzenie tylko o drobne naruszenia obowiązków nie uzasadnia jednak w Niemczech wypowiedzenia umowy o pracę.

Poważne podejrzenie musi być odpowiednio silne, tzn. przy krytycznej ocenie powinna istnieć duża prawdopodobność, oparta na odpowiednich poszlakach, że doszło do poważnego naruszenia obowiązków właśnie przez tego pracownika.

Utrata zaufania może być wywołana wyłącznie przez celowe zachowanie pracownika. Chociaż błędy wynikające z niedbalstwa również mogą zniszczyć zaufanie (np. w przypadku pracownika obsługującego ważne maszyna na zakładzie), zwłaszcza jeśli był on możliwy do uniknięcia, nie wystarczają to do zwolnienia z powodu samego podejrzenia o naruszenie umowy przez niedbalstwo – jeśli niemiecki pracodawca nie jest w stanie udowodnić popełnienia błędu przez pracownika, wtedy ma związane ręce. Tylko podejrzenie o umyśle poważne naruszenia umowy może uzasadniać wypowiedzenie umowy w Niemczech.

Przed wypowiedzeniem wypowiedzenia z powodu podejrzenia pracodawca musi podjąć wszelkie racjonalnie oczekiwane działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności musi dać pracownikowi możliwość ustosunkowania się do zarzutu. Wysłuchanie pracownika jest w Niemczech warunkiem skuteczności wypowiedzenia z powodu podejrzenia. Przy wypowiedzeniu natychmiastowym zazwyczaj powinno nastąpić w ciągu tygodnia od momentu, gdy osoba uprawniona do wypowiedzenia uzyskała wiedzę o faktach uzasadniających podejrzenie.

Niemiecki pracodawca dokonujący wypowiedzenia ponosi obowiązek przedstawienia i udowodnienia w sądzie okoliczności, które mają uzasadniać wypowiedzenie. Obowiązek przedstawienia i udowodnienia ciąży również na pracodawcy w odniesieniu do tych faktów, które wykluczają przytoczony przez pracownika powód usprawiedliwiający dane zachowanie lub wyłączający odpowiedzialność.

W szczególności na z tą ostatnią przeszkodą wielu pracodawców nie radzi sobie w niemieckich sądach pracy.

Na wniesienie pozwu ma się w Niemczech 3 tygodnie od otrzymania wypowiedzenia na piśmie.