Jak przebiegają sprawy w niemieckich sądach pracy.

Jak przebiegają sprawy w niemieckich sądach pracy.

Oto krótki opis typowego przebiegu procesu w niemieckim sądzie pracy.

1. Złożenie pozwu.

Sprawa w niemieckim sądzie pracy zaczyna się od pozwu. W internecie jest wiele formularzy z pozwami do wypełnienia. Do samego złożenia pozwu przeciw wypowiedzeniu niemieckiej umowy o pracę często to wystarcza. Każdy niemiecki sąd pracy powinien mieć biuro do przyjmowania pozwów przez osoby prywatne. W większych miastach wystarczy spytać w sądzie pracy o biuro wniosków (Antragsstelle). Tam najczęściej są formularze dotyczące pozwów przeciw wypowiedzeniom, ale też pozwów o niezapłacone pieniądze za pracę, chorobowe lub urlop. Urzędnik pomaga najczęściej w kwestii wypełnienia takich formularzy. Ważne jest, żeby wziąć ze sobą umowę, trzy ostatnie posiadane rozliczenia miesięczne, a jeśli dostało się wypowiedzenie – to również wypowiedzenie.

Uwaga: pozwy pisane przez sztuczną inteligencję mogą zawierać nawet pojedyncze błędy, które mogą okazać się dramatyczne w skutkach. Lepiej zweryfikować pozew napisany przez sztuczną inteligencję z kimś o odpowiednim doświadczeniu. W przeciwnym razie ryzykuje się nie tylko utratę roszczeń, ale też i bardzo zdenerwowanego sędziego, który musi przeczytać wszystko, co sztuczna inteligencja „wypluje”.

Jeśli pozew wyślemy pocztą, wtedy w kwestii zachowania terminów liczy się moment dojścia pozwu do sądu, a nie moment oddania pozwu do poczty. Pozew wysłany najpierw faksem musi być wysłany jednocześnie pocztą – wtedy liczy się moment dotarcia faksu do niemieckiego sądu pracy.

W ten sposób pozew jest złożony i wiele ważnych terminów zachowanych. Na złożenie pozwu przeciw wypowiedzeniu ma się w Niemczech 3 tygodnie od otrzymania wypowiedzenia na piśmie z oryginalnym podpisem osoby uprawnionej. Często na składanie pozwów o niezapłacone pieniądze również mogą być określone terminy, najczęściej 3 miesiące od uprzedniego zgłoszenia roszczenia na piśmie.

2. Termin wstępny (Güteverhandlung/Gütetermin).

Po złożeniu pozwu dostaniemy do domu wezwanie na rozprawę wstępną (Gütetermin/Güteverhandlung). Jeśli termin koliduje z innymi wtedy można wnieść o przesuniecie rozprawy. Dobrze jest zaproponować alternatywne terminy tego samego dnia tygodnia, ale w późniejszym czasie (np. w zamiast poniedziałku 01.06.2026, winne poniedziałki po 01.06.2026.

Może też wnieść o wezwanie tłumacza przysięgłego. Trzeba pamiętać jednak, że niezależnie od wyniku sprawy trzeba będzie pokryć jego ustawowe koszty, które mogą poruszać się między 200,00 € a 300,00 €, czasem więcej. Alternatywnie możemy wziąć kogoś ze sobą, kto dobrze mówi po niemiecku. Ważne jest jednak, żeby była to osoba, która będzie w stanie tłumaczyć zarówno to co mówi sędzia, jak i to co sami chcemy powiedzieć.

Na terminie wstępnym jest sam sędzia, czasem dochodzi do tego ktoś z sekretariatu sądowego do zapisywania. Sąd krótko wprowadza w sprawę i zadaje pytania do stron o ich argumenty i pozycje. Na tej podstawie niemiecki sąd pracy często proponuje ugodę, którą strony mogą przyjąć albo odrzucić. Strony mogą też same zgłaszać własne propozycje ugody. Duża część spraw kończy się już na tym etapie i taki jest też cel wstępnych terminów w niemieckich sądach pracy – czyli szybkie załatwienie sprawy.

W zależności od tego, jaki trafi się sędzia czy jaka trafi się sędzina, mogą być nierzadko proponowane ugody, które mają dla pracownika sens. Jeśli jednak pracodawca będzie miał odpowiednie doświadczenie z niemieckim prawem pracy lub jeśli pracodawca będzie reprezentowany przez adwokata, który zna się dobrze na niemieckim prawie pracy, wtedy proponowane ugody mogą być mniej atrakcyjne.

3. Jak przedstawiać swoje prawa w niemieckim sądzie pracy.

Przy tej okazji dobrze wiedzieć, co można realistycznie uzyskać w niemieckim sądzie pracy.

Wypowiedzenie – odprawy nie należą się w Niemczech automatycznie, a są kwestia ryzyka po stronie pracodawcy. Są od tej zasady nieliczne wyjątki. Jeśli pracodawca widzi po swojej stronie ryzyka związane z niezgodnym z prawem wypowiedzeniem, wtedy można go zmusić do proponowania atrakcyjnych odpraw. Utarło się, że za rok trwania stosunku pracy pracodawcy oferują pół pensji za rok trwania stosunku pracy. Ale jeśli ktoś pracował tylko przez rok, a od końca okresu wypowiedzenia zawartym w bezpodstawnym zwolnieniu minęło np. 4 miesiące, podczas których pracownik nie mógł znaleźć nowej pracy i nie był na chorobowym – wtedy byłoby błędem przyjąć odprawę o wysokości połowy jednej miesięcznej pensji…

Niezapłacona pensja – podstawa i ewentualne diety można odzyskać stosunkowo łatwo. W przypadku nadgodzin sytuacja przedstawia się trudniej. Ważne jest, żeby przedstawić prędzej czy później twierdzenie, że pracowało się cały czas przynajmniej w zakresie przewidzianym w umowie o pracę.

Chorobowe – jeśli chodzi o chorobowe za okres na koniec umowy albo po otrzymanym lub złożonym wypowiedzeniu, wtedy trzeba opisać objawy, wizytę u lekarza, przeprowadzone badania i diagnozę. Czasem potrzebny będzie również opis tego, w jaki sposób konkretne dolegliwości stoją na przeszkodzie świadczenia pracy (wystarczy już samo przedłużenie okresu zdrowienia przez przedwczesne podjęcie pracy).

Urlop – urlopem płatnym jest w Niemczech tylko okres wolnego, przed którym pracodawca wyraźnie powiedział, że nadchodzące wolne będzie płatnym urlopem. Wysłanie pracownika do domu z powodu braku pracy i powiedzenie potem, że ten czas był płatnym urlopem – nie jest płatnym urlopem według prawa niemieckiego.

Mobbing, dyskryminacja – tutaj trzeba przedstawić wszystkie konkretne zdarzenia i okoliczności, na podstawie których osoba trzecia mogłaby stwierdzić, że ma miejsce mobbing.

4. Opłaty sądowe, zaliczka na opłaty sądowe w niemieckich sądach pracy.

Jeśli dojdzie do zawarcia ugody, wtedy nie powstają żadne opłaty sądowe. W niemieckich sądach pracy nie trzeba wnosić opłat sądowych, aby można było złożyć pozew. Jeśli nie dojdzie do ugody, wtedy opłaty sądowe ponosi ta strona, która przegra sprawę. Chodzi o opłaty rzędu kilkuset euro. Trzeba przy tym pamiętać, że ogromna większość spraw w niemieckich sądach pracy kończy się prędzej czy później ugoda, więc w praktyce w większości spraw nikt nie ponosi opłat sądowych za sprawy w niemieckich sądach pracy. Inaczej jest z kosztami tłumacza.

5. Rozprawa główna i wyrok.

Jeśli nie dojdzie do ugody w terminie wstępnym, wtedy sąd wyznaczy termin rozprawy głównej. Sąd ustali również terminy, do których – do czasu rozprawy głównej – strony będą miały przestawić wszystkie argumenty i dowody.

Na rozprawie głównej poza sędzią prowadzącym jest dwóch sędziów cywilnych – jeden ze strony pracowniczej (najczęściej z niemieckich związków zawodowych) i jeden ze strony pracodawców (najczęściej z jednej z różnych organizacji niemieckich pracodawców). Sąd przedstawia wszystkim zebranym stan postępowania, po czym – jeśli jest to konieczne – przesłuchuje świadków lub bada inne dowody. Najczęściej po tym terminie jest wygłaszany wyrok. Od wyroku niemieckiego sądu pracy można się odwołać w przeciągu 1 miesiąca od otrzymania uzasadnienia wyroku.

Wszystkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie, przetwarzanie lub wykorzystywanie treści bez zgody autora jest zabronione. Treść tego artykułu nie może być używana do tworzenia, trenowania ani ulepszania systemów sztucznej inteligencji bez pisemnej zgody autora.