Samowolny urlop – jakie konsekwencje?

Co się dzieje, kiedy osoba zatrudniona w Niemczech zdecyduje się na urlop bez ustalenia tego ze swoim pracodawcą? 

Odpowiedź jest prosta: udanie się na urlop bez zgody pracodawcy jest w Niemczech powodem do wypowiedzenia umowy o pracę w trybie natychmiastowym. Podkreślił to ostatnio niemiecki Federalny Sąd Pracy (odpowiednik Sądu Najwyższego w prawie pracy) w swojej decyzji z 20.5.2021 (Az. 2 AZR 457/20).

Zatrudnienie procesowe

W tym konkretnym przypadku pracownik otrzymał wcześniej, z dniem 23.4.2018, wypowiedzenie w trybie zwykłym do 31.5.2018. I złożył przeciw temu pozew. W ramach procesu pracodawca i pracownik uzgodnili tzw. zatrudnienie procesowe, czyli kontynuację umowy na czas trwania procesu. 

W Niemczech pracodawcy mogą w czasie procesów przeciwko wypowiedzeniu umowy o pracę zaoferować pracownikom kontynuację zatrudnienia na czas procesu (Prozessbeschäftigung), tak aby uniknąć ryzyka wypłaty postojowego za okres trwania procesu.

 Jeśli uwzględnić fakt, że takie spory mogą być prowadzone przez kilka instancji i przez to trwać nawet do 2-3 lat, ryzyko finansowe pracodawcy jest spore – pensja za 2-3 lata to łącznie 24 do 36 miesięcznych wypłat. Jeśli pracownik odrzuci taką ofertę, pracodawca nie jest zobowiązany do płacenia postojowego w razie przegrania procesu o wypowiedzenie. Jeśli pracownik taki proces przegra i wyrok staje się prawomocny, kontynuacja umowy na czas procesu (Prozessbeschäftigung) po prostu się kończy.

Urlop bez zgody pracodawcy

Wyjątkowy charakter kontynuacji umowy na czas procesu nie zwalnia pracownika zatrudnionego w Niemczech od trzymania się zasad przyznawania urlopu. Tzn. pracownik nie może udać się na urlop bez zgody pracodawcy lub odpowiedniej decyzji sądu o przyznaniu urlopu pracownikowi.

W przywołanym wyżej przypadku w ramach kontynuacji umowy na czas procesu dochodziło do sporów między pracownikiem a pracodawcą. Pracownik był do 12.3.2019 na zwolnieniu lekarskim, ale po tym okresie nie wrócił do pracy. W piątek 22.3.2019 pracodawca wezwał w związku z tym pracownika do podjęcia pracy w poniedziałek 25.3.2019. Jeszcze tego samego dnia, czyli w piątek 22.3.2019, tenże pracownik złożył o godzinie 23.17 wniosek o urlop od poniedziałku 25.3.2019 do 25.4.2019. W poniedziałek 25.3.2019 pracownik nie pojawił się w pracy, choć do tego czasu nie było decyzji pracodawcy dotyczącej urlopu. W związku z tym pracodawca zwolnił go w trybie natychmiastowym. 

Choć proces o pierwsze wypowiedzenie w trybie zwykłym pracownik wygrał, to samowolny urlop był dla niemieckiego sądu pracy wystarczającym powodem do zwolnienia go w trybie natychmiastowym.